Peýdaly maglumatlar            [ Hemmesi ]    

Iňlis dilini öwrenmäge giriş
Bu sapaklar iňlis dilini özbaşdak öwrenmek isleýänläre gollanma hökmünde taýýarlanýar. Olarda grammatikanyň çylşyrymly düzgünlerine girmezden öň aňsatlaşdyrylan usulda gündelik durmuşda gabat gelýän ýagdaýlara esaslanyp öwrediler. 

Bilşimiz ýaly iňlis dili dünýäniň dürli ýurtlarynda ulanylýar, olaryň iň ýaýran görnüşi Britan dialekti we Amerikan dialektidir. Biz esasan Amerikan ýazuwyna üns bereris. Ýöne haýsysyny öwrenseňiz hem aslynda kän tapawudy ýokdur.

Dil öwrenmek kyn we köp zähmeti talap edýän iş. Şonuň üçin bu sapaklardan başga özbaşdak kitap okamagyňyz, gepleşmegiňiz we beýleki öwrediji materiallary ulanmagyňyz zerurdyr. Internetde häzirki wagtda örän köp mugt we ulanmasy amatly çeşmeler bar. Şolardan hökman peýdalanyň. Iň esasy zat bolsa düşünmedik zadyňyz ýüze çykanda göwniçökgünlik etmän dynç almaga gidiň. Dynç alyp geleniňizden soň kyn zatlaram aňsat görner.

Iňlis dilini öwrenmek üçin käbir maslahatlary bereliň. Öz tejribämiz esasynda biz size şulary maslahat berýäris.

Dili öwrenmegi hemişelik endige öwürmek. Pylan dili öwrendim diýip onuň aňyrsyna çykyp bolanok. Dil diýlen zat mydama öwrenip ýörmeli. Ony 100% öwrenip gutaryp bolanok. Şonuň üçin azrak öwrenseňiz hem, köpräk öwrenseňiz hem muňa begenmeli we diňe öňe gitmeli.

Dil öwrenmegi birnäçe tapgyrlara bölmek. Dili näçe çuňlukda öwrenmelikä? Dili birnäçe tapgyr arkaly öwrenmek peýdaly bolup biler. Ýagny pagta ýygymyny göz öňüne getiriň. Pagtalaryň gozasy açylyp agaranda bir ýüzüni ýygýarlar. Soň beýleki gozalar açylanda ikinji ýüzüni ýygýarlar. Daýhanlar hany hemme gozasy açylsyn şonda ýygarys diýenoklar. Dil öwrenmegem şeýle tapgyr tapgyr edilmeli iş. Siziň beýniňiziň bir gezekde ýa-da bir ýylyň dowamynda dile degişli hemme zady öwrenmäge güýji ýetmez, belki oňa wagtyňyz hem puluňyz hem ýokdur. Bu ýyl meň wagtym ýok ýene 10 ýyldan wagtym bolar diýip garaşyp otursaň, ömür diýlen zat geçip gidip otyr. Elliňde dutar öwrenip görüňde çaljakmy diýlişi ýaly. Dil diýleni zady näçe ir öwrenip başlasaň şonça gowy. Soňa goýmaň, häzir öwrenip başlaň. 

Dil öwrenmegiň rejesini düzmek. Maslahatly biçilen don gysga bolmaz diýipdirler. Sizem öz alan maslahatlaryňyz esasynda bir meýilnama düzüň. Men pylança wagtda pylança söz öwrenjek ýa-da diliň şu aýratynlyklaryny öwrenjek diýiň. Şol meýilnamany hem durmuşa geçiriň. Ony çylşyrymly edip düzmek hökman däl. Aňsat edip düzüň dil öwrenmekden lezzet alyň.

Dil öwrenmegiň esasy bölekleri haýsylar?

Onuň esasy bölekleri dört sanydyr: okamak we düşünmek, ýazmak, diňläp düşünmek we geplemek. Ilki okamagy öwrenjek soň ýazmagy öwrenjek diýip bolmaýar. Hemmesini bilelikde alyp gitmeseňiz dil öwrenmek ýüregedüşgünç bir hupbata öwrüler. Şoň üçin başyndan başlap şu dört bölegiň hemmesine üns bermeli. Ýokardaky pagta ýygymy mysalyny dowam etdirsek, pagta agaranda birinji ýüzi ýygylanda hemme keşleriň hemmesi ýygylýandyr. Pagta meýdanyň bir ýeri ýygylyp beýleki ýerini soň ýygarys diýip taşlanýan däldir. Dil öwrenmegem şeýle. Bir ýüzüni bir laý öwreneneňizde şu dört bölegiň hemmesini bilelikde alyp gitmeli. Şeýtmeseňiz kyn bolar.

Okamagy nädip öwrenmeli?

Iňlis dilini okamagy öwrenmek üçin esasy elipbiýi bilmeli we soňra gysgajyk tekstlerden başlap kynlaşdyrmaly. Birden kyn tekst bilen başlasaňyz öz-özüňizden göwnüňiz geçip, aý men muny başarmaýan diýip dil öwrenmegi taşlarsyňyz. Beýtmäň. Aňsadyndan başlaň. Bizem nesip bolsa bärde aňsatjak tekstler bilen size kömek ederis. Aňsat diýilse şol bir bilinýän zady gaýtalap oturmagyň manysy ýok. Ýagny okaýan tekstiňizde her 100 sözden 3-4 sanysyny bilmeseňiz şol hem gowy zat. Ol bilinmeýän sözleri öwrenersiňiz sözlemiň içindäki manysyndan ýa-da sözlüge seredip. Ýöne eger 100 sözüň içinden 20-sine düşünmeýän bolsaňyz onda siz okaýan tekstiňiziň derejesini birneme peseltmeli, aňsatlaşdyrmaly. Eger juda kyn tekst saýlasaňyz kyn bolar.

Ýazmagy nädip öwrenmeli?

Ýazmak indi näme esasan kompýuterde ýazylýar. Şonuň üçin ýazmagy öwrenmek üçin Türgenleşdiriji bölüminden peýdalanyp bilersiňiz. Ýa-da başga-da peýdaly programmalar bölümine girip websaýtlarda ýa-da programmalarda ýazmagy öwredýän funksiýalary öwrenip bilersiňiz. Bu sözleri dogry ýazmaga degişli. Indi ýazmagyň sözlemleri dogry düzmäge degişli bölümi hem bar. Munuň üçin grammatiki düzgünleri öwrenmek gerek bolar. Sebäbi grammatikany bilmezden manyly sözlemler düzmek mümkin däl. Muny hem biz sapaklarymyzda öwretmäge çalşarys emma siz hem başga kitaplar tapyp öwrenip başlaberiň.

Diňlap düşünmek?

Iňlis dilindäki habarlary, teleýaýlymlary, Türkmenistan TW-4 ýaýlymyny diňläň. Onda iňlis dilinde hem dubl goýberilýär. Soňra filmleriň iňlisçe titrlerini açyp diňe iňlisçe seslilerini diňläň. Düşünmedik sözleriňizi aşakdaky titrlerden görersiňiz. Diňleýän aýdymlaryňyzyň manysyna düşünjek boluň. Özüňize pylan düzüň. Günde 10-15 minut iňlisçe bir zat diňlejek diýip. Diňlän zadyňyzy ýazmagy özüňize endik ediniň. Mysal üçin bir sözlem diňlän bolsaňyz, "bäh şu söze düşünäýdimaý" diýeniňizde şol sözi bir kagyza ýazyň. Soň her sözlemden şol ünsüňizi çeken sözi ýazyp gidiň. Soňam dogry ýazypsyňyzmy dogry düşünipsiňizmi barlaň.

Geplemek
Geplemek üçin ýene-de grammatikany bilmeli bolýar. Onuň ýazmakdan tapawudy hemme zat ses bilen edilýär. Sözleri özüňiz aýtmagy öwreniň, her öwrenen sözüňizi täzeden gaýtalaň. Köçeden geçip barýan her bir daşary ýurtlyň ýakasyndan ýapyşyp olar bilen gürleşjek bolmaň. Özüňiz ýaly iňlisçe öwrenip ýören birini tapyň. Şoň bilen dürli dialoglary bilelikde ýeriňizi çalşyp aýdyp görüň. Internetde dürli iňlisçe öwrenmek saýtlary bar. Şolardan hem peýdalanyp bilersiňiz. Meň gürleýşim iňlisleňkä meňzänok diýip gynanmaň. 60-70% meňzedip bilseňiz galanyna amerikanlar düşüner özleri. 100% meňzetmek hökmanam däl, üstesine ol kyn. Her bir halkyň öz aksenti bolýar, şondan sypjak bolup birine meňzejek bolup kösenip ýörmäň. Aksentli bolmak erbet zat däldir. Esasy zat grammatikany dogry gürlemek we sözleriň manysyny dogry bilmekdir.

Bu sapagy şu ýerde tamamlaýarys. Ýöne ýene gyzykly maslahatlar tapsak bu ýere goşubereris.


Telpek: 3.23/31 ses

Ýüklenýär...
Ýazylan teswirler ( 1 )
Ulanyjynyň awatary
Admin saňa minnetdar men hem iňlis dilini öwrenip daşary ýurda gitmek höwesim bar. Nesip bolsa Allajan ýol berse. Maslahatyňa taňryýalkasyn
17.11.2014 19:50:41
Teswir ýazmak üçin girmeli